Tiyatro ve İktisat: Ferhan Şensoy’un "Kahraman Bakkal Süpermarket’e Karşı" Oyununda Enflasyonist Ortamve Sosyoekonomik Dönüşüm
Makale Bilgileri
|
Başlık
Türkçe
|
Tiyatro ve İktisat: Ferhan Şensoy’un "Kahraman Bakkal Süpermarket’e Karşı" Oyununda Enflasyonist Ortamve Sosyoekonomik Dönüşüm |
|
Başlık
İngilizce
|
Theater and Economics: Inflationary Environment and Socioeconomic Transformation in Ferhan Şensoy’s play “Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı” |
|
Yazar
|
Halil İbrahim Yücel |
|
Anahtar Kelimeler
Türkçe
|
Yeni Türk Edebiyatı, tiyatro edebiyatı, iktisat, sosyoekonomik dönüşüm, Ferhan Şensoy |
|
Anahtar Kelimeler
İngilizce
|
modern Turkish literature, theatre literature, economics, socioeconomic transformation, Ferhan Şensoy |
|
Makale Dili
|
Türkçe |
|
Yayınlandığı Sayı
|
|
|
Dosya
|
İndir |
|
DOI
|
https://doi.org/10.34083/akaded.1703266 |
Özet
Edebiyat, toplumla ilgili bir sanat olarak pek çok farklı disiplinle ilişki kurar. Yazılı tiyatro da edebiyatın türlerinden biri olarak bu disiplinler arası bağları kurabilir. İktisat gerek üretim-tüketim ilişkisi gerekse bunun toplum üzerindeki etkilerini incelemesi bağlamında edebiyatın bağ kurduğu disiplinlerden biridir. Çalışma alanları; tüketim, ekonomik krizler ve enflasyon gibi olguları da kapsayan iktisat, teknik olduğu kadar sosyal bir alan olarak edebiyatla ortak kesişim noktalarına sahiptir. Tarih, toplumsal yapı ve iktisadi iklim dönemin edebiyat yapıtlarında kendini göstererek resmî olmasa da ikincil/yardımcı bir evrak, bir kayıt hüviyeti taşır. Ferhan Şensoy, 1980 sonrası Türkiye’sinde, neoliberal politikaların toplumu sosyal ve ekonomik anlamda nasıl dönüştürdüğünü mizahi bir yolla ortaya koyan tiyatro sanatçılarındandır. Kendisinin kurduğu “Ortaoyuncular” adlı tiyatro topluluğunda yine kendi yazdığı oyunları sahneleyen Şensoy, yalnızca bir oyuncu ya da yönetmen değil aynı zamanda bir edebiyat adamı olarak da nitelendirilebilir. Şensoy’un Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı adlı oyunu, tiyatro ve iktisat ilişkisini örnekleyen yapıtlardan biridir. Küçük esnafı temsil eden bakkalların büyük sermayeli girişimler olan süpermarketler karşısında ayakta kalma mücadelelerini merkeze alan oyun, aynı zamanda ekonomik krizler ve onların yarattığı enflasyonist ortamın tüketiciye etkisi ile onların alışveriş alışkanlıklarını nasıl değiştirdiğini gözler önüne serer. Bu çalışmada, metin analizi yöntemi kullanılarak, Şensoy’un ilgili eseri ekonomik kriz, enflasyon, tarih ve tüketicinin dönüşümü gibi kavramlar üzerinden incelenecek ve tiyatronun iktisatla kurduğu ilişki tespit edilmeye çalışılacaktır.
Literature, as an art form inherently tied to society, engages with numerous disciplines. Written theater, as one of its genres, is well-positioned to forge such interdisciplinary connections. Economics, with its focus on production-consumption dynamics and their societal impacts, stands out as one of the disciplines with which literature intersects. Encompassing phenomena such as consumption, economic crises, and inflation, economics is not merely a technical field but also a social one, sharing common ground with literature. Historical events, social structures, and economic conditions often manifest in the literary works of a given period, endowing them with an informal yet secondary or supplementary documentary value. Ferhan Şensoy, a prominent figure in post-1980 Turkey, employs humor to illuminate how neoliberal policies reshaped society both socially and economically. Through his theater troupe, "Ortaoyuncular," which he founded and where he staged his own plays, Şensoy emerges not only as an actor or director but also as a literary figure. His play Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı exemplifies the interplay between theater and economics. Centering on the struggle of small-scale grocers—representing local merchants—against the dominance of large-scale, capital-driven supermarkets, the play also highlights the effects of economic crises and the resulting inflationary environment on consumers, revealing shifts in their shopping habits. This study employs textual analysis to examine Şensoy’s work through the lenses of economic crises, inflation, history, and consumer transformation, aiming to elucidate the relationship between theater and economics.
PDF