Klasik Türk Edebiyatında Kıyâmet-nâme Türüne Dair Yeni Bir Pencere: Fahrî’nin "Ahvâl-i Kıyâmet"i
Makale Bilgileri
|
Başlık
Türkçe
|
Klasik Türk Edebiyatında Kıyâmet-nâme Türüne Dair Yeni Bir Pencere: Fahrî’nin "Ahvâl-i Kıyâmet"i |
|
Başlık
İngilizce
|
A New Window on the Genre of Kıyâmet-nâme in Classical Turkish Literature: Fahrî's "Ahvâl-i Kıyâme" |
|
Yazar
|
Sevgi Limon  |
|
Anahtar Kelimeler
Türkçe
|
Klasik Türk edebiyatı, edebi tür, kıyamet, mahşer, ahval-i kıyamet, Fahrî, Esad Efendi Koleksiyonu |
|
Anahtar Kelimeler
İngilizce
|
Classical Turkish literature, literary genre, apocalypse, judgment, ahval-i kıyamet, Esad Efendi Collection |
|
Makale Dili
|
Türkçe |
|
Yayınlandığı Sayı
|
|
|
Dosya
|
İndir |
|
DOI
|
https://doi.org/10.34083/akaded.1709175 |
Özet
Türklerin İslamiyet’i kabulünün klasik Türk edebiyatı alanına yansımasının en önde gelen göstergelerinden biri gerek manzum gerek mensur tarzda ortaya koyulan edebi türlerdir. Bu türler içerisinde değerlendirilen ahvâl-i kıyametler de kıyamet hâllerinin halka sade bir şekilde aktarılmasını amaçlayan şair ve müelliflerin “ahvâl-i kıyamet, kıyâmet-nâme, ahvâl-i mahşer, dâstân-ı mahşer, mahşer-nâme, ahvâl-i âhiret, ahvâl-i kabr/kubur, ahvâl-i mevt/mevtâ” isimleriyle kaleme aldıkları eserlerdir. Bu eserlerin ortaya çıkarılması ve incelenmesi klasik edebiyat çalışmaları açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmayla da Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Esad Efendi Bölümü’ndeki 03459 numaralı yazma nüshanın 012 sınıflandırmasında yer alan, Fahrî mahlasını kullanan bir şaire ait Ahvâl-i Kıyâmet, transkripsiyonlu olarak yazıya aktarılıp muhteva ve şekil açısından incelenmiştir. Bu bağlamda eserin, türünün özelliklerini ve asli kaynaklarla uyumunu koruduğu tespit edilmiş ve bu türle ilgili çalışmalara kaynaklık edebileceği ortaya koyulmuştur.
One of the most prominent indicators of the reflection of the Turks' acceptance of Islam in the field of classical Turkish literature is the literary genres produced both in verse and prose. Ahvāl-i kıyamets, which are evaluated within these genres, are the works written by poets and authors under the names of “ahvāl-i kıyamet, kıyāmet-nāme, ahvāl-i mahshār, dāstān-ı mahshār, mahshār-nāme, ahvāl-i âhiret, ahvāl-i kabr/kubur, ahvāl-i mevt/mevtâ”, aiming to convey the apocalyptic states to the public in a simple way. The discovery and analysis of these works are important for the study of classical literature. In this study, Ahwâl-i Kıyâmet, which belongs to a poet using the pseudonym Fahrî and is included in the 012 classification of the manuscript number 03459 in Süleymaniye Manuscript Library, Esad Efendi Department, was transcribed and analyzed in terms of content and form. In this context, it has been determined that the work preserves the characteristics of its genre and its harmony with the original sources, and it has been revealed that it can serve as a source for studies on this genre.
PDF