Klasik Türk Şiirinde “Gıdâ-yı Rûh” Kavramı Çerçevesinde Ruhun Besin Kaynakları
Makale Bilgileri
|
Başlık
Türkçe
|
Klasik Türk Şiirinde “Gıdâ-yı Rûh” Kavramı Çerçevesinde Ruhun Besin Kaynakları |
|
Başlık
İngilizce
|
The Sources of Nourishment for The Soul in Classical Turkish Poetry within The Framework of The Concept of “Gıdâ-yı Rûh” |
|
Yazar
|
Aysun Sungurhan  |
|
Anahtar Kelimeler
Türkçe
|
Klasik Türk Edebiyatı, Ruh, Gıda, Din, Tasavvuf, Aşk, Sevgili |
|
Anahtar Kelimeler
İngilizce
|
|
|
Makale Dili
|
Türkçe |
|
Yayınlandığı Sayı
|
|
|
Dosya
|
İndir |
|
DOI
|
https://doi.org/10.34083/akaded.1789051 |
Özet
Klasik Türk edebiyatı şairleri, biyolojik bir eylem olmasının yanı sıra kültürel bir olgu olan beslenmeye, kaleme aldıkları çeşitli edebî ürünlerde yer vermişlerdir. Ancak insanın sadece biyolojik değil ruhen de beslenmesi gerektiğinin farkındalığıyla hareket eden bu edebiyat mensupları, divanlarındaki şiirlerinde kullandıkları “gıdâ-yı rûh (kût-ı rûh, ruhun gıdâsı)” kavramıyla bu konunun önemine dikkat çekmişler; bu kavram ile birlikte çeşitli dinî, tasavvufî, edebî ve musikî terimlerini; aşk, âşık, sevgili ve sevgili ile ilgili unsurları, yeme içme kültürüne ait öğeleri anmışlardır. Klasik Türk edebiyatı şairleri şiirlerinde ruhun besin kaynağı olarak “açlık, Allah, lâhavle, lâ-ilâhe-illa’llâh, ilahî aşk, iman, Kur’ân-ı Kerîm, ramazan, hikmet, marifet, feyz; beşerî aşk, cevr ü cefâ, derd, gam; sevgili, sevgilinin güzelliği, ben, dudak, yanak; sohbet, söz, yalan, sövme; şiir, musikî, şarap, meze, çerez, kebap kokusu, şeker, ni’met, ta’âm, mâ’ide vs.” zikretmişlerdir. Bu makalede klasik Türk şiirinde “gıdâ-yı rûh (kût-ı rûh, ruhun gıdâsı)” kavramıyla birlikte anılan çeşitli dinî, tasavvufî, edebî ve musikî terimlerinden, aşk, âşık, sevgili ve yeme içmeyle ilgili unsurlardan hareketle ruhun besin kaynakları belirlenmeye çalışılmaktadır.
The poets of Classical Turkish literature included nourishment, which is a cultural phenomenon as well as a biological act, in various literary products they wrote. However, the members of this literature, acting with the awareness that human beings need to be nourished not only biologically, but also spiritually, drew attention to the importance of this issue with the concept of “gıdâ-yı rûh (kût-ı rûh, food of the soul)” in their poems in their divans; together with this concept, they mentioned various religious, mystical, literary and musical terms; elements related to love, the lover, the beloved, and the beloved; and elements belonging to the culture of eating and drinking. In their poems, poets of classical Turkish literature mentioned “hunger, Allah, lâhavle, lâ-ilâhe-illa'llâh, divine love, faith, Kur'ân al-Kerîm, Ramadan, wisdom, marifet, feyz; human love, cruelty, distress, gloom; beloved, beauty of the beloved, mole, lips, cheek; conversation, word, lie, swearing; poetry, music, wine, appetiser, appetiser, snack, smell of kebab, sugar, blessing, ta'âm, mâ'ide, etc. “ are mentioned. This article attempts to identify the sources of nourishment for the soul, based on various religious, mystical, literary and musical terms mentioned together with the concept of “gıdâ-yı rûh (kût-ı rûh, food for the soul)” in classical Turkish poetry, as well as elements related to love, the lover, the beloved, and food and drink.
PDF