Nev’î’nin Tercüme-i Münşeat-ı Hâce-i Cihân’ı

Nev’î 16. yüzyılda yaşamış, iyi bir eğitim almış, dönemin bazı önemli edip ve devlet adamlarıyla aynı ders halkasında bulunmuştur. Otuza yakın eser sahibidir. Çeşitli bilim dallarıyla ilgilenmiştir. Arapça ve Farsçaya hakimiyeti sayesinde kimi telif kimi tercüme çok sayıda yapıt ortaya koymuştur. Tercüme-i Münşeât-ı Hâce-i Cihân da onlardan biridir. Yazar üzerine yapılan çalışmalarda bu eser çoğu zaman görmezden gelinmiş, hakkında eski ve teyit edilmemiş bilgiler tekrar edilmiştir. Bu çalışmada öncelikle söz konusu eser üzerine şimdiye kadar araştırmacıların aktardıkları bilgiler üzerinde durulmuş, eserin müellifi Hâce-i Cihân’dan ve 16. yüzyılda inşâ alanındaki yerinden bahsedilmiştir. Daha sonra genel özellikleriyle tanıtılan British Library’deki Or. 7701 arşiv numaralı yazmaya ait kaydın tamamıyla Nev’î’ye ait olmayabileceği fikri tarafımızca ortaya atılmıştır. Bu durumda iki olasılık vardır. Ya Tercüme-i Münşeât-ı Hâce-i Cihân’ın sadece bir bölümü bu mecmûaya alınmıştır ya da Tercüme-i Münşeat-ı Hâce-i Cihân, eser için verilen arşiv numarasındaki yazmanın yalnızca bir bölümünü teşkil etmektedir.